• Cyfrowa Rewolucja

    tekst: Kalina Zagórowska, NUMA 06/2014

Najnowsze Artykuły

Kolejna rewolucja w świecie sztuki związana jest z techniką cyfrową, która oferuje artystom niewyobrażalne wcześniej możliwości.


W świecie, w którym coraz więcej czasu spędzamy wpatrując się w ekrany swoich urządzeń mobilnych, za ich pośrednictwem doświadczając świata, rzeczywistości oraz budując relacje, praktycznie zawsze mając komórkę, tablet czy laptop w zasięgu ręki, nie zaskakuje rosnąca popularność sztuki cyfrowej. Nieustający rozwój technologii cyfrowej oraz wszechobecne i wszechdostępne ekrany zrewolucjonizowały sposób, w jaki tworzymy i dystrybuujemy sztukę. Od obrazów, rysunków, rzeźby, przez muzykę, poezję czy instalacje - zmieniły się narzędzia, z których mogą korzystać artyści, a które wzbogacają proces twórczy oraz oferują nowe możliwości. Powstały, i ciągle powstają, zupełnie nowe formy ekspresji artystycznej - net art, software art, cyfrowe instalacje czy rzeczywistość wirtualna, a stworzone z ich wykorzystaniem dzieła coraz częściej są doceniane przez krytyków, zachwycają odbiorców i znajdują swoje miejsce w kolekcjach muzealnych i prywatnych.

Sztuka zaangażowana

Cyfrowość sztuki to coś więcej niż wykorzystanie komputera w procesie tworzenia czy też forma przekazu. Nie wystarczy zapisanie słów na nośniku cyfrowym, umieszczenie wideo na You Tube, czy wykorzystanie Tumblra. Spróbujmy popatrzeć na sztukę przez to, co robi z odbiorcą, jak na niego wpływa, w jaki stan go wprowadza. Książki, filmy, zdjęcia i obrazy - mogą przenieść nas do innej rzeczywistości, wywołać emocje, zmienić nas. Jednak ta inna rzeczywistość, do której wkraczamy, wydarza się w naszym umyśle. Sztuka cyfrowa idzie krok dalej - alternatywna rzeczywistość wydarza się tu i teraz, komunikuje się z nami, odpowiada na nasze nastroje, dostosowuje się do nas. Sztuka przestaje być biernym doświadczeniem, zaczyna angażować i zapraszać odbiorców do aktywnego udziału. Wyobraź sobie pokój o powierzchni 300 metrów kwadratowych, w którym pada wielki deszcz co minutę spada z sufitu ponad 800 litrów wody. I wyobraź sobie, że chodzisz po tym pokoju i wcale nie mokniesz. "Rain Room" ("Pokój Deszczu") to imponująca instalacja autorstwa Random International, w której wykorzystano kamery 3D do określania pozycji widzów i wyłączania umieszczonych nad nimi strumieni deszczu. Kolejnym przykładem zaangażowania odbiorcy jest "Wishing Wall", projekt, który w lipcu zostanie zaprezentowany w Londynie podczas wystawy Digital Revolution. "Wishing Wall" ("Ściana Życzeń") ma w założeniu zmienić sposób, w jaki dzielimy się ze światem swoimi życzeniami. Odwiedzający zostaną poproszeni o wypowiedzenie swoich życzeń na głos - ich słowa zostaną następnie zamienione w kolorowego motyla wygenerowanego na podstawie analizy mowy oraz emocji, które kryją się za wypowiadanymi słowami. Rezultatem będzie gigantyczna ściana motyli - każdy z nich będzie reprezentował jakieś życzenie, które zostanie "uwolnione" jeśli złapiemy motyla lub pozwolimy mu usiąść na swoim ramieniu.

Dev Art

Jednym z kierunków w sztuce cyfrowej jest Dev Art, który eksploruje możliwości wykorzystania programowania w tworzeniu. Dev Art to również konkurs, którego patronem i sponsorem jest Google. Przesłanie tego eventu jest bardzo proste, wystarczy pomysł, umiejętność programowania i można tworzyć niezwykłe cyfrowe instalacje - ponieważ programowanie to coś więcej niż tylko ciąg znaków na ekranie. Google zaprosiło do współpracy trzech znanych, cyfrowych artystów Karsten Schmidt, Zacha Liebermana oraz duet Varvara Guljajeva i Mar Canet, którzy na bieżąco prezentowali online swój proces twórczy - dzieląc się ze światem szkicami swoich projektów, zdjęciami, filmami, programami etc. W konkursie mógł wziąć udział każdy - niezależnie od zaawansowania w dziedzinie programowania. Praca zwycięzcy trafi na wyjątkową wystawę, która odbędzie się w lipcu 2014 roku w Barbican Centre w Londynie zatytułowaną "Cyfrowa rewolucja: imponująca wystawa sztuki, designu, filmu, muzyki i gier wideo" (ang. "Digital Revolution: An Immersive Exhibition of Art, Design, Film, Music and Video Games"). Będzie to przegląd sztuki cyfrowej począwszy od 1970 roku, z uwzględnieniem interaktywnych instalacji oraz Dev Artu. Konkurs oraz wystawa mają promować kreatywne programowanie i pokazać, że język programowania to sztuka.

s[edition]

Dotychczasowy sposób prezentowania sztuki, na przykład w galeriach i muzeach, polegał na tym, że pokazywano jedyne w swoim rodzaju prace, których wartość opierała się na ich unikatowości. Inaczej jest w przypadku sztuki cyfrowej, wiele prac stworzonych w ten sposób może być bez końca reprodukowanych bez utraty jakości. I tak na przykład, platforma Sedition, która promuje się hasłem ?zamień swój ekran w sztukę?, udostępnia prace cyfrowe wykonane specjalnie dla tego portalu przez niektórych z najbardziej znanych w świecie współczesnych artystów, takich jak Tracey Emin, Damien Hirst czy Bill Viola. Jak to działa? Otóż wystarczy się zalogować, aby móc rozpocząć przeglądanie, a następnie zakupy cyfrowych prac wykonanych w niewiarygodnie wysokiej rozdzielczości. Do każdej z nich jest dołączony podpisany przez artystę cyfrowy certyfikat. Zakupione prace można wyświetlać na dowolnych ekranach - od smartfonów po największe telebimy.

Przyszłość

Jak będzie rozwijał się ten kierunek? Wraz z dorastaniem pokolenia, które nie dzieli świata na wirtualny i realny, sztuka cyfrowa kreowana z wykorzystaniem coraz to nowych narzędzi i programów, zgubi przymiotnik "cyfrowa" i będzie po prostu sztuką.