• game on

    tekst: Rafał Sadowski, NUMA 05/2013

Najnowsze Artykuły

  • Numa APP

    Robisz zdjęcia telefonem i udostępniasz w sieci? Zastanawiasz się czasem, czy ktoś ich nie pobierze i nie wykorzysta jako swoich?

  • Pokolenie 140 znaków

    Idąc do restauracji, pubu, kawiarni czy tawerny, coraz częściej widzimy młodych ludzi, którzy cały czas kurczowo trzymają w rękach smartfony. Robią zdjęcia swoim potrawom, piszą SMS-y, sprawdzają Facebooka, Twittera lub przeglądają internet. Dlaczego więcej uwagi poświęcamy ekranom naszych urządzeń niż osobie, która siedzi naprzeciwko?

    tekst: Filip Dudkiewicz

    czytaj
  • NUMA VINTAGE

    Poniżej przedstawię kilka gier, które moim zdaniem jakoś przetrwały próbę czasu i nadają się do grania również dzisiaj.

    tekst: Marcin Wojtasik

    czytaj

Co zrobić, żeby ludzie robili to, czego od nich chcemy? Czy wystarczy wzbogacić rzeczywistość o elementy gier?


Grałeś? Tak! Grasz? Gram! Gry i rozrywka towarzyszą ludziom od zawsze. Za najstarszą grę planszową uznaje się UR, która liczy sobie ponad 5000 lat. Celem graczy było przeprowadzenie swoich pionków do mety przed przeciwnikiem - brzmi znajomo? Potem wymyślono grę w kości i backgammona, szachy, gry karciane, pierwsze gry wojenne (Toy soldiers), taktyczne (Blitzkrieg) oraz fabularne (Dungeons and Dragons). Natomiast ostatnie kilkadziesiąt lat, a szczególnie ostatnie dwie dekady, to rozkwit branży gier wideo i komputerowych. Biorąc pod uwagę ich ogromną popularność - tygodniowo spędzamy 3 miliardy godzin na graniu - pomysł na wykorzystanie elementów gier w innych obszarach życia jest zupełnie naturalny.

Właśnie zostałeś zgamifikowany!

Jednym z najpopularniejszych haseł ostatnich lat jest grywalizacja, w języku polskim zwana również gamifikacją czy gryfikacją (ang. gamification). Od firm i korporacji poprzez szkoły, organizacje, uniwersytety, szpitale - zjawisko to zaczyna być obecne wszędzie! Grywalizacja wykorzystuje mechanizmy znane z gier, żeby w rzeczywistym świecie wpływać na ludzkie zachowanie - uczyć, przekonywać, motywować. Żeby zrozumieć, jak to działa, trzeba najpierw poznać dwa pojęcia: dynamika i mechanika gier. Różnych ludzi do działania motywują różne potrzeby i pragnienia - na przykład pragnienie nagrody czy osiągnięć, zdobycia wysokiego statusu (mistrza, eksperta), możliwość realizacji i wyrażania siebie, potrzeba rywalizacji etc. I to jest właśnie dynamika gier - czyli to, co wewnętrznie motywuje gracza do grania. Dynamika zaś konstruowana jest przy pomocy mechaniki, czyli różnych technik angażowania użytkowników, na przykład: zadań i wyzwań, paska postępu, odznak za osiągnięcia (tzw. badges), poziomów trudności, rankingów punktów, wirtualnych przedmiotów etc. Zilustrujmy to przykładem: To, co motywuje nas do działania, to nagrody - czyli dynamika gier. Natomiast to, co bywa w grach nagrodami - punkty, specjalne moce, przedmioty, które zdobywamy - to mechanika. Również wysoki status to potrzeba i pragnienie większości z nas (dynamika) - chcemy prestiżu, popularności, sławy, rozpoznania, podziwu, natomiast wyznacznikiem statusu jest osiągnięty w grze poziom (mechanika).

Typologia graczy

Richard A. Bartle zaproponował podział graczy na kategorie w zależności od tego, co ich skłania do grania. Są to:

1. Społecznik - motywuje go poznawanie nowych ludzi, relacje między nimi, interakcje, wymiana doświadczeń i informacji, dlatego w grze koncentruje się bardziej na kontaktach międzyludzkich, a mniej na zdobywaniu punktów. 2. Zdobywca - zwany również wyczynowcem, najważniejsze dla niego jest bicie rekordów, rywalizacja oraz osiągnięcie sukcesu i bycie najlepszym w grze. W obliczu porażki ten typ łatwo się zniechęca i rezygnuje. 3. Odkrywca - gra, żeby poznać wirtualny świat i odkryć jego tajemnice. Poszukuje nieznanych innym funkcji, informacji, wskazówek. 4. Zabójca - lubi zwyciężać, ale lubi też niszczyć swoich rywali. Wysoka pozycja w rankingach kręci go tylko wtedy, kiedy połączona jest ze skutecznym eliminowaniem przeciwników. W grze poszukuje poczucia władzy. Każdy typ gracza reaguje na inną dynamikę gry - zabójca potrzebuje szybkiej akcji bardziej niż społecznik, dla zdobywcy angażująca gra to taka, która z każdym poziomem jest coraz trudniejsza etc. Zazwyczaj łączymy w sobie wszystkie te kategorie, z jednym lub dwoma typami dominującymi.

Grywalizacja w praktyce

Stosując odpowiednie mechanizmy, na przykład na stronie internetowej, w aplikacji czy społeczności, można zaspokajać potrzeby użytkowników i w ten sposób mieć wpływ na ich zachowanie. Grywalizacja może pomóc w osiągnięciu formy, pozbyciu się długów, może zmotywować do nauki czy pracy, dbania o środowisko, a nawet sprzątania - a to tylko początek jej zastosowań. Obowiązki przestają być obowiązkami - stają się grą. Oto kilka przykładów: 1. Recycle Bank wykorzystuje mechanizmy grywalizacji, żeby zachęcić użytkowników do dbania o środowisko - za każdą zieloną akcję (na przykład recycling śmieci, oszczędzanie energii, kupowanie biodegradowalnych produktów etc.) dostaje się punkty, które zamienić można na nagrody - między innymi kupony zniżkowe do restauracji, kin, na zakupy. 2. Epic Win to aplikacja, dzięki której obowiązki stają się przyjemne! Każde wykonane zadanie na naszej liście rzeczy do zrobienia rozbudowuje naszego awatara i jego umiejętności, pozwala odkryć nowe światy, zdobyć przedmioty. Odrabianie lekcji czy zmywanie naczyń przestaje być torturą! 3. Program Frequent Flyer to jeden z najczęściej podawanych przykładów grywalizacji. Uczestnicy - często podróżujący pasażerowie linii lotniczych - zbierają "mile", a następnie wymieniają je na darmowe loty albo przywileje (na przykład pierwszeństwo w kolejce do odprawy). W programie bierze udział ponad 120 milionów ludzi! 4. Nike+Fuel Band (specjalna opaska na rękę) motywuje użytkowników do aktywności ruchowej. Aplikacja monitoruje postępy i sugeruje zadania, które umożliwiają przejście do kolejnych poziomów. Informacje z opaski są zintegrowane ze społecznością Nike online - zdobyte punkty pomagają odblokować kolejne misje, a wynikami można dzielić się ze znajomymi. Eksperci oceniają, że grywalizacja będzie wykorzystywana coraz częściej. I dobrze - dzięki temu codzienność może być bardziej zabawna i przyjemna.

Foldit to rewolucyjna gra komputerowa, która umożliwia graczom przyczynienie się do ważnych badań naukowych. Celem gry jest zwinięcie struktury wybranych białek w najlepszy możliwy sposób, korzystając z narzędzi dostępnych w grze. Rozwiązania, które zdobędą najwięcej punktów, są następnie analizowane przez naukowców pod kątem zastosowania ich w prawdziwym świecie - miedzy innymi do zwalczania chorób i tworzenia biologicznych innowacji.

Kilka najważniejszych osiągnięć:

W 2011 roku gracze Foldit pomogli rozszyfrować strukturę krystaliczną wirusa Mason-Pfi zer wywołującego AIDS. Zajęło im to zaledwie 10 dni! 

W 2012 roku graczom udało się poprawić zdolności katalityczne enzymu, dzięki czemu stał się 18 razy bardziej aktywny!